سورفاکتانت،کشش سطحی و روی هم خوابیدن ریه ها

سورفاکتانت یک ماده ی عمل کننده در سطح است.به این معنی که هنگامی که بر روی سطح یک مایع گسترده می شود،کشش سطحی را به مقدار زیادی کاهش می دهد.سور فاکتانت بوسیله ی سلولهای اپیتلیال ویژه ی ترشح کننده ی سورفاکتانت که حدود 10 درصدسطح حبابچه ها را تشکیل می دهند ترشح می شود.این سلولها گرانول دار بوده و محتوی انکلوزیون های لیپیدی هستند و سلولهای اپیتلیال حبابچه ای نوع II نامیده می شوند.                                                                           سورفاکتانت مخلوط پیچیده ای ازچندین فسفولیپید،پروتئین ها و یون ها است.مهمترین اجزاء آن عبارتند از :

فسفولیپید دی پالمیتویل فسفاتیدیل کولین،آپو پروتئین های سورفاکتانتی و یون های کلسیم. دی پالمیتویل فسفاتیدیل کولین همراه با چندین فسفو لیپید کم اهمیت ترمسئول کاهش دادن کشش سطحی است.این مواد در مایع حبابچه ای حل نمی شوند بلکه بر روی سطح آن گسترده می شوند،زیرا یک بخش از هر مولکول فسفو لیپید هیدروفیلیک بوده و در آب مفروش کننده ی حبابچه ها حل

می شود در حالیکه بخش لیپیدی مولکول هیدروفوبیک بوده  و در جهت رو به هوا قرار می گیرد و یک سطح  هیدرو فوبیک لیپیدی تشکیل می دهد که در معرض هوا قرار می گیرد.این سطح دارای یک کشش سطحی به میزان یک دوازدهم تا یک دوّم کشش سطحی آب خالص است. مقدار دقیق کشش سطحی بستگی به غلظت و جهت قرار گرفتن مولکول های سورفاکتانت بر روی سطح دارد.اهمیت آپوپروتوئین های سورفاکتانتی ویون های کلسیم این است که در غیاب آن ها  دی پالمیتویل فسفاتیدیل کولین چنان به آهستگی بر روی سطح مایع گسترش می یابد که نمی تواند به طور مؤثرعمل کند.

از نظر مقدار، کشش سطحی مایعات آب دار تقریبا" به شرح زیر است:آب خالص 72 دین بر سانتیمتر،مایعات طبیعی مفروش کننده ی حبابچه ها بدون سورفاکتانت 50 دین بر سانتیمتر و مایعات مفروش کننده ی حبابچه ها با سورفاکتانت بین 5 و30 دین بر سانتیمتر.