تشریح مغز گاو

    وسایل و مواد لازم: مغز سفت شده در فرمالین 10%، (یک قسمت فرمالین تجارتی+ سه قسمت آب شیر) 24 ساعت قبل از تشریح در صورتی که به فرمالین دسترسی ندارید می توانید مغز را به آرامی بپذیرد، سینی تشریح، جعبه تشریح

 سؤالاتی که پس از پایان تشریح می بایستی به آن ها پاسخ داده شود.        

    1- پرده های مغز (مننژ) کدامند؟ کدام یک از آن ها به راحتی از جمجمه خارج می شود؟

    2- در سطح پشتی مغز کدام قسمت ها دیده می شود؟

    3- کدام یک از شیارهای مغز دیده می شود؟

    4- چگونه برجستگی های چهارگانه و غده اپی فیز را بدون برش مغز از سطح پشتی می توان مشاهده کرد؟

    5- در سطح شکمی چه بخش هایی قابل مشاهده هستند؟

    6- رابط های مغز کدامند؟

    7- حفره های مغز کدامند؟ محل هر کدام در کجاست؟

    8- اجسام مخطط در کجا دیده می شوند؟

    9- تالاموس ها در کجا قرار دارند؟ به چه وسیله ای به هم متصل هستند؟

    10- بخش های سفید و خاکستری مخ، مخچه و نخاع در کجا قرار دارند؟

 

 

مقدمه

    دستگاه عصبی مرکزی در مرحله گاسترولا به صورت شیاری در اکتودروم پشتی ظاهر می شود و ناودان عصبی را می سازد. دو لبه ناودان کم کم به هم نزدیک می شوند و تشکیل لوله عصبی را می دهند. قسمت بالای لوله برجستگی پیدا می کند. برجستگی ابتدا به سه قسمت سپس به پنج قسمت می شود و مغزهای پنجگانه را به وجود می آورد. در مغزهای پنجگانه دو خمیدگی به وجود می آید. خمیدگی اول بین مغز پنجم (بصل النخاع) و بقیه مغزها و خمیدگی دوم بین مغز اول (نیم کره های مخ) تا مغز چهارم (مخچه) خمیدگی اول 90 درجه و خمیدگی دوم 180 درجه است.

    پرده های مغز: مغز را سه پرده می پوشاند.   

    1- سخت شامه که از نوع بافت پیوندی رشته ای محکم است. این پرده به جمجمه چسبیده است. در بین دو نیم کره کمی نفوذ کرده و داس مخ را به وجود می آورد و در اطراف مخچه چا در مخچه را می سازد و روی گودی استخوان پروانه ای را می پوشاند و مانع خارج شدن غده هیپوفیز می گردد. این پرده به راحتی از جمجمه خارج نمی شود.

    2- عنکبوتیه: بین نرم شامه و سخت شامه قرار ارد. از تارهای ظریفی شبیه تار عنکبوت تشکیل شده در بین آنها مایع مغزی نخاعی که از لنف های سکن بدن است وجود دارد. (در بدن انسان دو نوع لنف وجود دارد یکی لنف متحرک و دیگری لنف ساکن مثل مایع مغزی نخاعی، زجاجیه، چشم و آندولنف گوش).

    3- نرم شامه: پرده نازکی است که به مغز چسبیده و دارای رگ های خونی فراوانی است. اگر این موی رگ ها پاره شوند، خونریزی مغزی را به وجود می آورند. پرده نرم شامه همراه با رگ های خونی از بعضی نقاط به درون مغز نفوذ می کند و وارد
بطن های 1 و 2 می شود تا مایع مغزی نخاعی را ترشح کند. مایع مغزی نخاعی پس از پر کردن بطن های 1 و 2 از طریق مجرای مو نر و وارد بطن 3 و از آن جا از طریق مجرای سیلویوس وارد بطن 4 و از بطن 4 وارد مجرای اپاندیم می شود مازاد آن از طریق
سوراخ های ماژندی و سوراخ لوشکای نرم شامه که بر روی بطن 4 قرار دارد خارج شده وارد فضای عنکبوتیه می شود. پس مغز بین دو مایع مغزی نخاعی قرار گرفته یکی در داخل تا مغز را تو پر نگه دارد و دیگری در خارج تا مغز را در برابر ضربات حفظ کرده و موجب سبکی مغز شود.

مشخصات سطح پشتی مغز

    به علت خمیدگی دوم نیم کره های مخ سقف مغزهای دوم و سوم را می پوشاند و به علت خمیدگی اول، مغز چهارم سقف مغز پنجم را می پوشاند. بنابراین در سطح پشتی فقط سقف مغز اول و سقف مغز چهارم دیده می شود. روی مخ شیارهای فراوانی دیده می شود. در سابق تصور می کردند درجه هوش افراد بستگی به تعداد این شیارها دارد ولی امروزه عقیده بر این است که درجه هوش افراد به چند نوع ژن بستگی دارد.  

مشخصات سطح شکمی مغز   

    در کف مغز اول لوب های بویایی دیده می شود. در کف مغز دوم محل اتصال غده هیپوفیز اعصاب بینایی و زبانه خاکستری دیده می شود در کف مغز سوم پایک های مغزی و در کف مغز پنجم رابط حلقوی دیده می شود. پس از بررسی سطح پشتی و شکمی مغز را از سطح شکمی در سینی تشریح قرار دهید برای مشاهده قسمت های داخلی و رابط های مغز با دو انگشت یکی از دست ها دو نیم کره را از هم دور کنید و با پنس نرم شامه و عنکبوتیه را از بین دو نیم کره خارج کنید تا به پرده سفید رنگ ابط پینه ای برسید، ضخامت این رابط 2-1 میلی متر است. به طرف بطن ها این رابط را به آرامی برش دهید تا رابط سه گوش ظاهر شود. سه طرف رابط گوش را با پنس قطع کنید و خارج نمایید. در زیر رأس رابط سه گوش رابط سفید پیشین که به اندازه ضخامت نخ قالی است پیدا کنید. انگشت خود را وارد بطن های 1 و 2 کنید اندازه این بطن ها را مشخص کنید و در کف آنها اجسام مخطط را مشاهده نمایید. رابط خاکستری را بین دو تالاموس ببرید تا بطن 3 دیده شود. غده اپی فیز و برجستگی های چهارگانه را مشاهده کنید و رابط های مخچه را ببرید و مخچه را از روی بطن 4 بردارید. سوند سر کج را از شیار سیلیوس که از زیر برجستگی های چهارگانه رد می شود، وارد کنید تا به بطن
3 برسید. سوند را واد مجرای اپاندیم نمایید تا محل آن مشخص شود. در پایان کار
برش هایی به طور عمودی در مخ، مخچه و نخاع بدهید تا بخش سفید و خاکستری آنها نمایان شود