هدف= آشنایی با ساختمان خارجی و داخلی پرنده

    وسایل و مواد لازم: کبوتر، جعبة تشریح، سینی تشریح، پنبه، ماده بیهوش کننده، سطل.

    نظریه آزمایش: پرندگان دارای سری مشخص، گردن انعطاف پذیر و تنه دوکی هستند. ضمایم حرکتی قدامی به بخش فوقانی ظهری جانور اتصال دارند. ساق پانازک بوده و عضلات آن بسیار کم است و شامل زردپی و غلافی شاخی شده و پولکدار
می باشد. دارای چهار انگشت است که به چنگال (ناخن) ختم می شود. دم کوتاه شامل تعدادی
پرهای بادبزنی شکل می
باشد.پوشش منقار از بافت شاخی شکل است،سوراخ های بینی در عقب منقار و در بالا قرار دارند. چشم ها دارای دو پلک و یک پلک سوم
می باشد که از گوشة خارجی بر روی چشم کشیده می شود. در عقب و کمی پایین تر از چشم ها مجرای شنوایی وجود دارد. پوست نرم و قابل انعطاف دارند. جلد پرندگان با استثنای غدة چربی که روی پایه دم قرار دارد عاری از غدد پوستی است.

روش کار

    مرحله اول: بررسی مشخصات ظاهری را مطابق نوشته های بالا بررسی کنید.

    مرحله دوم: مشاهده دهان: شکافی به گوشه لب ها بدهید و دهان را باز کنید و خنجره و زبان را مشاهده کنید.

    مرحله سوم: مشاهده اندام های داخلی: حیوان را به پشت بخوابانید. پرهای زیر گلو تا مخرج را پس از مرطوب کردن جدا کنید پوست را از بالای مخرج تا زیر گلو از عضلات جدا کنید. در ناحیه گلو پوست را باید با دست جدا کنید تا چینه دان پاره نشود. سپس به کمک قیچی عضلات، دنده ها استخوان غرابی و جناق را قیچی کنید تا روی شکم و قفسه سینه برداشته شود. پس از برداشتن قفسه سینه نای را قطع کنید و در آن بدمید تا کیسه های هوایی پر از هوا شوند. سیرنکس را شکاف بدهید در داخل آن
چین خوردگی مخاطی که تولید صدا می کند را پیدا کنید. در عقب چینه دان بین استخوان های شانه یک کیسه هوایی دو قسمتی دیده می شود. چنانچه جدار این
کیسه های هوایی را پاره کنید در سطح پشتی آن یک جفت کیسه هوایی دیگر وجود دارد. برای دیدن سایر کیسه های هوایی باید به دقت دستگاه های داخلی محوطه شکم را کنار بزنید. جلوترین کیسه های هوایی در سطح شکمی ریه ها قرار دارند و جفت
می باشند. در پشت این کیسه کمی عقب تر، کیسه هوایی دیگری به صورت جفت در طرفین قرار دارند. همچنین در عقب کیسه های هوایی اخیر یک جفت کیسه دیگر در طرفین دیده می شوند هر کدام از کیسه های هوایی به وسیله لوله هایی به شش ها متصلند.

    برای دیدن دستگاه گواش کبوتر: به آرامی راست روده را از بالای گلوآک و مری را در ناحیه حلق قطع کنید و دستگاه گوارش را خارج نموده و بخش های زیر را در آن بیابید. مری فوقانی، چینه دان، مری تحتانی، معده، دوازدهه، لوزالمعده، کبد دو قسمتی، طحال در سمت راست معده و در پشت سنگدان به رنگ قرمز و بیضی شکل. سکوهای روده پرندگان فاقد روده بزرگ هستند. کبوتر کیسه صفرا هم ندارد.

    برای مشاهده دستگاه گوارش خون: آبشامه اطراف قلب را پاره کنید. سرخرگ آئورت را که به سمت راست خم می شود و سرخرگ شیئی را پیدا کنید. بزرگ سیاهرگ بالایی و پایینی و سیاهرگ های ششی را پیدا کنید. قلب را از بدن خارج کرده و برش در آن بدهید و دهلیزها و بطن ها را مشخص کنید.

    برای دیدن دستگاه ادراری: دو کلیه سه قسمتی را در زیر شش ها در فرورفتگی ناحیه لگن پیدا کنید. غدد فوق کلیوی در بالا و جلو کلیه ها قرار دارند. میزنای را در کلیه تا گلوآک دنبال کنید.

    برای دیدن دستگاه تولید مثل: دستگاه جنسی نر شامل یک جفت بیضه به رنگ شیری است اندازه بیضه ها در فصل تولید مثل حدود 2 تا 5/2 سانتی متر است. هر بیضه به انتهای داخلی یک کلیه متصل است، مجرای اسپرم را پیدا کنید و آن را دنبال کنید. کیسه منی کوچکی که از متورم شدن این مجرا حاصل شده است را پیدا کنید. دستگاه تناسلی ماده شامل یک تخمدان است که در سمت چپ روی کلیه قرار گرفته. تخمدان راست رشدی نکرده.اگر تخمدان چپ برداشته شود،تخمدان است رشد می کند.

    برای دیدن دستگاه عصبی: پوست سر را بردارید و به کمک قیچی و پنس استخوان های جمجمه را به آرامی جدا کنید و در مغز لوب های بویایی، نیمکره های مخ، مخچه، غده ایی فیز، برجستگی های دوگانه و بصل النخاع را پیدا کنید.

 

 

 

پرسش ها

    1- سوراخ های بینی پرندگان در کجا دیده می شود؟

    2- مدخل شنوایی پرندگان در کجا قرار دارد؟ و چند تا است؟

    3- زبان پرنده چه مشخصاتی دارد؟

    4- معده پرندگان دانه خوار از چه قسمت هایی تشکیل شده است؟ کار هر قسمت چیست؟

    5- سنگدان چه مشخصاتی دارد؟

    6- چند نوع پر در پرندگان دیده می شود؟ کار پرها چیست؟

    7- کار غده چربی بالای دم چیست؟

    8- در پرندگان انتخاب دانه چگونه صورت می گیرد؟

    9- در پرندگان کدام حس ها قوی و کدام ضعیفند؟

    10- در کدام پرندگان بالوعه مانند تمساح دارای یک آلت وسطی می باشد؟